Słowo o Brokule

brokul_uprawa_odmiany2Trudno, naprawdę trudno wymienić wszystkie zalety brokuła. Chociażbym chciała, to na pewno coś pominę. Ale zawsze warto próbować, więc zaczynamy! Nowy cykl, w którym opisywać będziemy zalety różnych warzyw i owoców, z których skomponujemy soki. Brokuł znalazł się tu nie przez przypadek. Przyda się i przed Świętami, kiedy chcemy jeść lekko i po, kiedy chcemy odpocząć po świątecznym obżarstwie – i chcemy jeść lekko 😉 Do tego nie bez powodu brokuły uznawane są za jedne z najbardziej wartościowych warzyw globu. Łatwo dostępne, relatywnie tanie i wyśmienite w smaku.

Te smaczne, zielone różyczki należą do rodziny kapustowatych. Skąd brokuł pochodzi? Tak dokładnie nie wiadomo. Najprawdopodobniej z Cypru. Uprawiany był już w starożytnej Grecji i Imperium Rzymskim, zwłaszcza tam uznawan za wyśmienity, cenny frykas. Aktualnie rośnie wyłącznie na polach uprawnych, niespotykany na stanowiskach naturalnych.

032894_620

Brokuły są prawdziwą skarbnicą witamin i minerałów. Ciężko znaleźć ich odpowiednik, który przy niskiej kaloryczności, 100g to jedynie 35 kcal, dostarczałby takie bogactwo składników odżywczych. W tych 100 g znajdziemy również:

Białko ogółem – 2,38 g
Tłuszcz – 0,41 g
Węglowodany – 7,18 g
Błonnik – 3,3 g

WitaminyIMG_20151212_133521

Witamina C – 64,9 mg
Tiamina – 0,063 mg
Ryboflawina – 0,123 mg
Niacyna – 0,553 mg
Witamina B6 – 0,200 mg
Kwas foliowy – 108 μg
Witamina A – 1548 IU
Witamina K – 141,1 μg

Minerały

Wapń – 40 mg
Żelazo – 0,67 mg
Magnez – 21 mg
Fosfor – 67 mg
Potas – 293 mg
Sód – 41 mg
Cynk – 0,45 mg

(Dane pochodzą z USDA National Nutrient Database for Standard Reference.)

032894_620

Wysoka zawartość potasu sprawia, że dzięki niemu przyspieszone jest wydalanie z organizmu nadmiar sodu, czego skutkiem jest obniżenie ciśnienia. Dodatkowo krew potas obniża poziom „złego” cholesterolu LDL, podnosząc jednocześnie poziom jego „dobrego” odpowiednika, cholesterolu HDL, co zmniejsza ryzyko wystąpienia miażdżycy. Witaminy A i K wspomagają wchłanianie witaminy D, co jest ważne szczególnie wtedy, gdy brak słońca nam doskwiera zimowymi miesiącami.

oko

Brokuły bogate są w szczególny rodzaj karotenów, luteinę i zeaksantynę, które mają zbawienny wpływ na nasz wzrok, ostrość widzenia, wspomagają regenerację przepracowanych oczu.

Witamina K znajdująca się w brokułach wpływa na prawidłowy proces krzepnięcia krwi, pozwala na uniknięcie tworzenia się skrzepów w naszym organizmie, co jest szczególnie ważne dla ludzi z kręgu ryzyka choroby zakrzepowej, czyli palaczy, ludzi żyjących w szczególnie zanieczyszczonym środowisku, kobiet stosujących antykoncepcję hormonalną, kobiet w ciąży, osób starszych i obciążonych genetycznie.

sulforafan

Silny przeciwutleniacz, który znajdziemy w brokułach i kiełkach, czyli sulforafan, pobudza wytwarzanie enzymu chroniącego naczynia krwonośne i umożliwia ich regenerację, co jest szczególnie ważne w grupie osób o osłabionych żyłach i tętnicach, czyli na przykład cierpiących na cukrzycę. Również z racji bardzo niskiego indeksu glikemicznego IG=15 warzywo to szczególnie nadaje się na istotny składnik diety osób cierpiących na tę chorobę. Chorzy Ci, z racji niekorzystnego wpływy glukozy na naczynia krwionośne, są pięciokrotnie bardziej narażeni na choroby układu sercowo – naczyniowego. Chrom, obecny w brokułach, współdziałając z insuliną, skuteczniej stabilizuje poziom cukru we krwi, niż sama insulina.

Dość zaskakującą właściwością brokuła jest fakt, że regularnie spożywany potrafi łagodzić objawy autyzmu. Naukowcy ze Szpitala Dziecięcego MassGeneral i Uniwersytetu Medycznego Johna Hopkinsa udowadniają, że dzięki zawartości sulforafanu chroniącego przed stanem zapalnym wywołanym przez stres oksydacyjny, charakterystyczny dla osób z tą chorobą, poprawia się ogólne funkcjonowanie chorych. Pacjenci stają się bardziej komunikatywni, atypowe zachowania zostają mocno ograniczone. Niestety, efekt terapii jest czasowy i ustaje po zakończeniu, lecz daje nadzieję dla milionów chorych.

ps_27_CRPSD408Q75RY4VBQ7BLYWPOA5

Sulforafan to jedna z najbardziej nietypowych, naturalnych substancji, które niezwykle aktywnie wpływają na otoczenie już w niewielkich ilościach. Związek ten niszczy bakterie Helicobacter pylori, wywołującą wrzody. Działanie jego jest o tyle zaskakujące, że unieszkodliwia on nie tylko bakterie bytujące na błonie śluzowej żołądka, ale wpływa również na te „schowane” wewnątrz komórek, dotychczas trudno zwalczalne. Zabija nawet szczepy odporne na tradycyjnie stosowane antybiotyki! Dodatkowo sulforafan, jako silny antyutleniacz, blokuje powstawanie nowotworowych mutacji DNA oraz ułatwia usuwanie uszkodzonych komórek tworzącego się nowotworu. Może uchronić przed m.in. rakiem piersi, prostaty, płuc i jelita grubego, oczywiście pod warunkiem odpowiedniej obróbki termicznej.

Warto pamiętać o sposobie przyrządzania, aby brokuły zachowały pełnię swoich leczniczych właściwości, koniecznie muszą być prawidłowo przyrządzone, a najlepiej spożywane na surowo! Sulforafan jak i mirozynaza, enzym odpowiedzialny za jego produkcję zostaje unieczynniony w trakcie długotrwałego podgrzewania. W grę wchodzi tylko krótkie gotowanie na parze, 3 – 4 minuty maksymalnie. A najlepiej na surowo. Z tego samego powodu mrożone brokuły również tracą bezpowrotnie swoje antyrakowe właściwości – w trakcie procesu technologicznego są blanszowane we wrzącej wodzie i dopiero wówczas mrożone. Zaleca się, by brokuły spożywać w połączeniu z produktami zawierającymi aktywną mirozynazę, dzięki czemu właściwości antynowotworowe są lepiej wykorzystywane. Są to m.in. Rzodkiewki, wasabi, wszelkie surowe kapustne.

032894_620

W brokułach, oprócz sulforafanu, swoje miejsce ma także flawonoid zwany kaempferolem. Jego najlepiej poznanym działaniem jest to antyzapalne, dzięki czemu skraca powrót do formy osobom z zapaleniem stawów czy dną moczanową. Oprócz tego kaempferol pomaga zapobiegać wystąpieniu alergii, a oprócz brokułów znajdziemy go również w kapustnych, truskawkach, pomidorach i winogronach.

Wydawać by się mogło, że skoro brokuły są tak wspaniałe, to powinniśmy spożywać je całymi zagonami najlepiej. 😉 Otóż… nie do końca. Jak we wszystkim, najważniejszy jest umiar. W brokułach (jak w rukoli, gorczycy, kapuście, grochy, fasoli, brukselce czy rzodkiewce – całe szczęście w niewielkiej ilości) znajdziemy goitrogeny. Są to substancje antyodżywcze, utrudniające wchłanianie jodu. Z tego powodu osoby, którym tarczyca doskwiera, nie powinny zbyt często spożywać wyżej wymienionych produktów. Obróbka termiczna zmniejsza zawartość tych substancji.

Mimo to brokuły, pyszne, pełne zdrowia, warto mieć w swojej kuchni. I zajadać!

032894_620

No Comments Yet.

Leave a comment